Archief

De Monumenten

Kolebra Bèrdè | Louis Doedel |

Louis Doedel

Doedel op Curaçao geëerd met standbeeld

Louis Alfred Gerardus Doedel, mede-oprichter van de SAWO, de eerste Surinaamse vakbeweging, werd 43 jaar opgesloten in de psychiatrische inrichting Wolffenbuttel en nooit gerehabiliteerd.
Iedere rehabilitatie kan maar beter bij het begin beginnen als hij volledigheid nastreeft. Voor wat betreft Louis Doedel ligt dat begin niet in Suriname, maar op Curaçao, waar zijn vakbondsgeest tot wasdom kwam. De SEOC plaatste er een op commissie van voorzitter vervaardigd standbeeld ter ere van Doedels nagedachtenis.

Nog steeds is de vraag die het grootste deel van zijn leven heeft bepaald niet beantwoord:

Waarom moest Doedel 43 jaar worden opgesloten in een psychiatrische inrichting?>

Terwijl de geschiedenis van het koninkrijk het antwoord schuldig blijft moet de nagedachtenis aan Doedel aan de vergetelheid onttrokken worden. Misschien dat zijn volledige rehabilitatie uiteindelijk de deuren zal openen die tot nu toe potdicht worden gehouden.

 

In 1987 publiceerde historicus Ben Scholtens een bronnenpublicatie met stukken van Doedels hand.

Wolffenbuttel, begin twintigste eeuw, bron foto: Tropenmuseum

 

In 1998 publiceerde Emile Wijntuin, voormalige Statenlid en voorzitter van de Progressieve Surinaamse Volkspartij (PSV), een korte studie over Doedel, om het onrecht dat hem werd aangedaan aan te kaarten.

In Willemstad publiceerde Doedel in januari 1931 zijn eerste tegen de Surinaamse overheid gerichte politieke artikel, in de nieuwjaarskrant 'Heil den Lezer'. Het kostte hem zijn baan als hulpcommies bij de belastingen op Curaçao. En toen hij eind 1930 aan de verkeerde kant een brug overstak werd proces-verbaal tegen hem opgemaakt. Hij werd op 12 april 1931 uitgewezen naar Suriname.

Deze korte maar heftige periode uit Doedels carrière als leidende figuur in de Surinaamse vakbeweging, als strijder tegen onrechtvaardige behandeling en uitbuiting van boeren en arbeiders, wordt sinds 2010 gememoreerd door middel van een standbeeld in Willemstad. In de het SEOC archief kunt u meer lezen over de geschiedenis van dit beeld, de creatie, de eerste tentoonstelling en de uiteindelijke plaatsing op Curaçao, 02 mei 2010.

De RVU documentaire van Frank Zelhem en Ellen Brautigam uit 1999 werd gepresenteerd door de Suriname correspondente Nina Jurna. In de film wordt zij gevolgd op een zoektocht naar de herinnering van haar oudoom Louis Doedel. Tijdens haar omzwervingen in de koloniale geschiedenis ziet zij zich ook geconfronteerd met haar eigen roots als tweede generatie Nederlands-Surinaamse vrouw. Hoe meer zij leert over het vergeten verleden van Doedel, hoe dringender vragen als 'Waarom wordt zijn geschiedenis doodgezwegen?' en, breder, 'Hoe gaat een land eigenlijk om met zijn geschiedenis?' zich bij haar manifesteerden.
Ook Makdoembaks zoekt naar antwoorden op deze vragen en probeert Doedel aan de vergetelheid te ontrukken. Beide voorvechters van de vakbondsman van weleer ontmoetten elkaar toen Makdoembaks in Suriname was om over zijn boek Psychiatrie – een dodelijk wapen te praten.

   

Op 8 december 1999 zond de RVU een documentaire over hem uit die geregiseerd werd door Frank Zelhem. Zelhem en Ellen Brautigam deden onderzoek en interviewden betrokkenen en historici om de feiten boven tafel te krijgen. Presentarice Nina Jurna onderneemt in de documentaire een zoektocht naar de geschiedenis van haar oudoom en de rol die de koloniale overheid in zijn leven speelde.


In 2008 publiceerde Nizaar Makdoembaks een pleidooi voor het openbaar maken van zijn medisch dossier, opdat voor eens en voor altijd vastgetseld zou kunnen worden hoe "gek" hij eigenlijk was, toen het koloniale bewind besloot hem op te sluiten en geen van de daarop volgende besturen van Suriname het nodig vond hem vrij te laten uit psychiatrische inrichting Wolfenbuttel, tegenwoordig de CPS.

 

Vorige